trongdong
text logo

GÌN GIỮ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG - ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Tác giả bài viết: LÊ XINH

Thứ tư - 28/04/2021 06:07
Năm 2020 với rất nhiều khó khăn thử thách, nhưng phát huy truyền thống anh hùng trong đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, truyền thống năng động sáng tạo đi đầu trong xây dựng và phát triển, tỉnh Bình Dương tiếp tục gặt hái thêm những thành công mới. Những thành tựu của hôm qua và ngày mai luôn mang đậm dấu ấn thời đại, nhưng không thể không nhắc đến cội rễ làm nên sức mạnh ấy chính là người Bình Dương luôn gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương mình.
Đình Phú Long (khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, TP.Thuận An, tỉnh Bình Dương) với kiến trúc độc đáo được ban sắc phong Tự Đức thứ 5 và được công nhận Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia năm 2011.
Đình Phú Long (khu phố Hòa Long, phường Lái Thiêu, TP.Thuận An, tỉnh Bình Dương) với kiến trúc độc đáo được ban sắc phong Tự Đức thứ 5 và được công nhận Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia năm 2011.
Kế thừa có chọn lọc và phát triển những quan điểm chỉ đạo, những định hướng lớn của Đảng về văn hóa, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”, Văn kiện Đại hội XII đã nhấn mạnh: “Các cấp, các ngành phải nhận thức đầy đủ và thực hiện có kết quả mục tiêu xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân - thiện - mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ và khoa học”. Văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội, là sức mạnh nội sinh quan trọng bảo đảm sự phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc vì mục tiêu; “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. 
Ngày nay khi nhắc đến Bình Dương, nhiều người nghĩ ngay đến một vùng đất năng động, một tỉnh đi đầu trong phát triển kinh tế. Dẫu vậy ẩn sau khuôn mặt công nghiệp hóa và hiện đại hóa, người Bình Dương vẫn luôn giữ lại trong mình một bản sắc riêng, là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại làm nền tảng cho sức mạnh hướng đến tương lai.
giu2
Chùa Hội Khánh, tỉnh Bình Dương được công nhận Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia, nơi cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc (thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh) hoạt động từ năm 1923-1926

Hơn 300 năm qua với những biến động lịch sử như sự thay đổi địa giới hành chính, sự thay đổi tên gọi, nhưng bao lớp cư dân đất Thủ - Bình Dương vẫn gìn giữ và bồi đắp nên một bản sắc riêng cho quê hương mình. Theo thiết chế văn hóa truyền thống Việt Nam, mỗi ấp (thôn) hay mỗi xã (làng) đều phải có một ngôi đình. Chính vì thế nên cùng với quá trình khai hoang lập ấp và hình thành làng xã nơi vùng đất mới, đình làng Bình Dương cũng được xây dựng song hành. Cùng với đình làng thì chùa cũng chính là một trong những thiết chế văn hóa đầu tiên được thiết lập, gắn liền với đời sống tinh thần của cha ông những ngày đầu mở đất. Tiếp đó là sự xuất hiện các tôn giáo khác như Công giáo, Tin Lành, Cao Đài, Hòa Hảo, Hồi giáo... Các tôn giáo cùng phát triển theo tinh thần tốt đời đẹp đạo, đạo pháp và dân tộc, thể hiện quyền tự do tín ngưỡng, góp phần làm phong phú, đa dạng đời sống sinh hoạt văn hóa của cộng đồng cư dân Bình Dương.
Trong sinh hoạt văn hóa thì lễ hội là một biểu hiện sinh động nhất. Tín ngưỡng phối thờ các vị thần, những bậc tiền nhân “Tiền hiền khai khẩn, hậu hiền khai cơ”, anh hùng liệt sĩ có công với nước tại các đình Bình Dương“ Tiền hiền khai khẩn, hậu hiền khai cơ” với mong muốn cầu cho “Quốc thái dân an” phản ánh đầy đủ qua các lễ cúng đình. Sự gắn kết cộng đồng dân cư còn biểu hiện qua Lễ hội chùa Bà Thiên Hậu Thánh Mẫu vào rằm tháng giêng. Qua lễ hội người ta nhận thấy cả một tiến trình lịch sử khẩn hoang mở đất, ở đó là sự quần tụ của các cộng đồng dân cư cùng chung lưng đấu cật vượt qua khó khăn thử thách. Và ở đó cũng chính là sự giao thoa văn hóa để tạo nên một bản sắc văn hóa độc đáo riêng của vùng đất này.
giu5
Chùa Bà Thiên Hậu Thánh Mẫu Bình Dương, nơi diễn ra Lễ hội rước kiệu Bà vào rằm tháng giêng

Ngay từ những ngày đầu mở đất lập làng, tiền nhân đã sớm hình thành nên những ngành nghề thủ công để đến hôm nay qua hơn 300 năm những ngành nghề truyền thống ấy đã trở thành thương hiệu, là nét đẹp văn hóa đặc trưng của đất Thủ - Bình Dương. Đó là làng Phú Cường chuyên về cưa xẻ gỗ lớn nhất nhì Nam kỳ, làng Phú Văn, Bình Nhâm chuyên sản xuất guốc mộc, làng Phú Thọ lại chuyên về điêu khắc gỗ. Đó là làng nghề sơn mài Tương Bình Hiệp với tính chất độc đáo về mỹ thuật, kỹ thuật, nâng lên thành tinh hoa của nghệ thuật, đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào ngày 6-4-2016. Có thể khẳng định rằng từ rất sớm Bình Dương đã là một trong 3 trung tâm gốm của vùng đất phương Nam, hình thành nên tam giác gốm là Thủ Dầu Một - Sài Gòn - Biên Hòa. Và hôm nay gốm sứ Bình Dương đã là một thương hiệu uy tín đang vươn ra toàn cầu.
Nếu như việc gìn giữ và phát triển những làng nghề là biểu hiện của đời sống vật chất, thì người Bình Dương vẫn luôn gìn giữ và nuôi dưỡng đời sống tinh thần bằng một tâm hồn nhạy cảm với cái đẹp của nghệ thuật, mà sức sống bền bỉ của đờn ca tài tử (ĐCTT) qua hơn một thế kỷ chính là hiện thân cho nét đặc trưng văn hóa của vùng đất này. Kể từ khi ra đời và phát triển cho đến nay, vùng đất Bình Dương luôn là cái nôi, là trung tâm tiêu biểu của ĐCTT với rất nhiều nghệ nhân mà tên tuổi đã trở thành một phần lịch sử của bộ môn nghệ thuật này với gần 70 câu lạc bộ, đội nhóm với 700 hội viên tham gia sinh hoạt ĐCTT ở tất cả các xã, phường, thị trấn. Sức sống ấy chính là tiếng lòng của người đất Thủ năng động sáng tạo nhưng vẫn rất sâu lắng nghĩa tình, trọn vẹn thủy chung.
giu6
Gìn giữ và phát triển làng nghề truyến thống sơn mài Tương Bình Hiệp, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương

Không chỉ giàu bản sắc văn hóa, Bình Dương còn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Gắn liền với những bước đi thăng trầm của lịch sử dân tộc, trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân và đế quốc, Bình Dương trở thành cái nôi, một căn cứ địa cách mạng vững chắc. Cùng với các chiến khu, như: Chiến khu Đ, Thuận An Hòa, Vĩnh Lợi, Tam Giác Sắt… và những chiến công vang dội như Dầu Tiếng, Bàu Bàng, chiến thắng Phước Thành, Bông Trang - Nhà Đỏ ... vùng đất ấy đã trở thành nỗi ám ảnh, khiếp sợ của kẻ thù, là thành lũy cách mạng, nơi tập trung sức mạnh của ý Đảng, lòng dân. Qua 30 năm mưa bom bão đạn, vùng đất Bình Dương chính là một dấu son chói ngời, viết tiếp nên bản hùng ca “miền Nam thành đồng Tổ quốc”.
giu8

Lịch sử văn hóa truyền thống là cội nguồn của sức mạnh để Bình Dương tự tin hơn với những bước đi đột phá của mình. Đến nay, Bình Dương phát triển vượt bậc với những chỉ tiêu kinh tế cao gấp hàng chục lần so với ngày tái lập (năm 1997). Cơ cấu kinh tế của tỉnh với công nghiệp và dịch vụ đóng vai trò chủ đạo. Sự hoàn thiện của hạ tầng các khu công nghiệp ngày càng đưa tiếng vang của Bình Dương đến với bạn bè quốc tế nhiều hơn. Cùng với việc tập trung đẩy mạnh phát triển hạ tầng công nghiệp thì việc phát triển đô thị nhằm phục vụ cho công nghiệp là vấn đề mà tỉnh ưu tiên hàng đầu.
giu10
Thông qua Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - HORASIS do Bình Dương đăng cai năm 2019, tìm kiếm được những sự hợp tác để hiện thực hóa giấc mơ thành phố thông minh. Trong ảnh: Nguyên Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ (nay là Chủ tịch Quốc hội), tặng hoa chúc mừng sự kiện

Chú trọng công tác xây dựng quy hoạch làm kim chỉ nam phát triển, tỉnh đã triển khai lập mới quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Dương đến năm 2020, tầm nhìn 2025 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Bên cạnh đó, tỉnh đã mạnh dạn thuê các đơn vị tư vấn nước ngoài có uy tín để lập quy hoạch chung đô thị Bình Dương đến năm 2030, tầm nhìn 2050 để có cơ sở đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Trên những nền tảng cơ bản hiện đại đó, Bình Dương đang tự tin triển khai một hướng đi mang tính đột phá mới. Đề án thành phố thông minh được UBND tỉnh Bình Dương chính thức phê duyệt vào tháng 11-2016 là một chương trình chiến lược đột phá kinh tế - xã hội của Bình Dương, hướng đến phát triển một nền kinh tế có giá trị gia tăng cao hơn, sản xuất công nghệ cao, quy hoạch đô thị theo hướng thông minh và tạo tiền đề tiến lên nền kinh tế tri thức. Trong đó, con người là yếu tố trọng tâm của đề án này. Để xây dựng Bình Dương thành đô thị thông minh, tỉnh Bình Dương đã đề ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm dựa trên nền tảng mô hình “ba nhà”, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước - nhà trường - nhà doanh nghiệp. Từ mối liên kết này, Bình Dương đang hướng đến xây dựng thành phố thông minh, hiện đại, xanh, sạch và thân thiện môi trường. Năm 2018 đánh dấu Bình Dương là tỉnh đầu tiên trong cả nước gia nhập Hiệp hội Đô thị khoa học thế giới (WTA). Đó là một dấu mốc rất quan trọng giúp tỉnh Bình Dương tiếp cận các công nghệ tiên tiến, nâng cao năng lực quản trị, trình độ khoa học công nghệ, từ đó xây dựng và phát triển theo mô hình đô thị khoa học bền vững.
Cuộc sống là một dòng chảy không ngừng mà quá khứ với những giá trị vững bền chính là nền tảng cho sự phát triển. Trong định hướng của mình, Bình Dương luôn xem trọng văn hóa là cội rễ và cũng là mục tiêu của sự phát triển bền vững. Với sự trân trọng quá khứ, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, người Bình Dương tràn đầy năng lượng và tự tin hướng đến những thành công mới./.

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây