Người làm nón từ trái bầu ở Philippines

Ông Teofilo Garcia bên những cái nón đang trong công đoạn hoàn thiện. Nguồn: ATLAS OBSCURA

Trong nhiều thế kỷ, người Ilocano trên đảo Luzon, miền Bắc Philippines, đã sử dụng những cái nón tabungaw, một loại nón làm từ quả bầu. Nón từng được sử dụng khá rộng rãi khi học sinh hay đội trong ngày tốt nghiệp, những người nông dân dùng khi đi làm việc ngoài đồng.

Ở tuổi 78, ông Garcia đã làm nón thủ công gần cả cuộc đời. Nghề này ông được cha dạy lại khi mới 15 tuổi. Trước đây, mọi người thường tự làm nón ở nhà chứ không mua ở chợ. Việc làm nón cũng diễn ra theo mùa, vào tháng 6, tháng 7 ông gieo hạt bầu, dây bầu sinh trưởng và phát triển trong suốt mùa mưa. Mùa thu là lúc hái trái sau đó đem phơi những trái bầu xanh dưới nắng gắt để bên trong bầu trở nên mềm và xốp, lớp vỏ cứng hơn. “Khi để dưới đất, kiến sẽ đến ăn hết ruột bầu, đó cũng là cách tốt nhất để làm sạch ruột bầu”, ông Garcia nói. Sau các công đoạn làm sạch khác và cắt theo hình dáng mong muốn, trái bầu được đánh bóng và sơn bên ngoài để chúng có màu sắc vàng sáng hoặc màu cam theo ý muốn. Mọi công đoạn được làm thủ công hoàn toàn. Thậm chí, bên trong nón được lót bằng lớp lưới đan từ tre để tạo sự thoải mái cho người đội.

Ông Garcia nhận làm nón theo đơn đặt hàng từ các trường học, nhà sưu tập nón nước ngoài. Nón làm cho học sinh có phần giống mẫu mà người nông dân xưa hay đội, kiểu dáng và trang trí đơn giản. Trong khi những cái làm đặc biệt cho các nhà sưu tập hay người có địa vị xã hội cao thì phức tạp hơn nhiều, phần viền nón dệt bằng mây tỉ mỉ hơn. Dù nghề này mang lại thu nhập tốt nhưng ông không có ý định giữ cho riêng mình mà luôn tìm kiếm cách để thu hút những người trẻ tuổi đến học việc. Bởi 5 người con của ông có phụ giúp nhưng lại không muốn phát triển nghề nghiệp như cha. Nếu cứ tiếp tục thế này, ông Garcia nhiều khả năng sẽ là người cuối cùng có thể tạo nên những cái nón đặc biệt từ thiên nhiên.