Báo chí Liên hiệp Hội Việt Nam là báo chí đáng tự hào

Ngày 26/8/2021, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) đã tổ chức tọa đàm trực tuyến về công tác báo chí. TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam và PGS.TS Phạm Quang Thao, Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam đồng chủ trì Tọa đàm.

Thông qua ý kiến phát biểu tại tọa đàm, Lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam được lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, các kiến nghị, đề xuất của các cơ quan báo chí, cơ quan chủ quản báo chí trong hệ thống. Đây sẽ là cơ sở để Liên hiệp Hội Việt Nam xây dựng nội dung báo cáo chuẩn bị cho buổi làm việc liên ngành gồm Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo Việt Nam với Đảng đoàn, Lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ diễn ra trong thời gian tới.

Kính thưa: Các bác, các anh, các đồng chí là lãnh đạo các đơn vị, cơ quan báo chí; thưa các quý vị đại biểu của Tọa đàm,

Từ sáng đến giờ chúng ta đã có một tọa đàm rất thú vị, hữu ích.

Chúng ta đã nghe đồng chí (đ/c) Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký, Phụ trách Ban Truyền thông và Phổ biến kiến thức (TT&PBKT) báo cáo tóm tắt một số kết quả thực hiện Quy hoạch báo chí của Liên hiệp Hội Việt Nam; đã được nghe 10 ý kiến phát biểu của đại diện các cơ quan báo chí, chúng ta có thể rút ra một số nội dung như sau:

1) Một là, Báo chí Liên hiệp Hội Việt Nam là báo - chí đáng tự hào; đội ngũ làm báo - chí của Liên hiệp Hội Việt Nam là đội ngũ đáng tự hào, là một bộ phận không tách rời của báo chí cách mạng Việt Nam.

- Tự hào thứ nhất, có thể nhận thấy, là hiếm có một bộ, ngành nào, một tổ chức hay đoàn thể chính trị xã hội hoặc xã hội nghề nghiệp nào lại có hệ thống báo chí rộng và lớn như của hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam. Chúng ta có 01 Báo thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam là Báo Tri thức và Cuộc sống, 21 tạp chí thuộc các Viện, tổ chức KH&CN, 47 tạp chí thuộc hội ngành, tổng cộng 69 cơ quan báo chí, nếu tính số tạp chí chuyên ngành thuộc các chi hội của hội ngành toàn quốc thì tổng là gần 90 cơ quan báo chí, đó là chưa kể trang tin điện tử, bản tin nội bộ của các đơn vị.

- Tự hào thứ hai, đó là có rất nhiều tạp chí của Liên hiệp Hội Việt Nam có uy tín trong làng tạp chí Việt Nam. Các tạp chí của các Hội, tổ chức KH&CN trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam phần lớn đều có tính khoa học cao, có uy tín, có thương hiệu, vị thế hoặc có rất nhiều bạn đọc. Có thể kể đến như: Tạp chí Kinh tế Việt Nam, Tạp chí Kinh tế Nông thôn, Tạp chí Đời sống và pháp luật, tạp chí Năng lượng mới, Tạp chí Y học Việt Nam, Tạp chí Vật lý, Tạp chí Toán học, Tạp chí Đông y, Tạp chí Kế toán kiểm toán, Tạp chí Thú y, Tạp chí Hóa học và ứng dụng, Tạp chí Kinh tế môi trương, Tạp chí cơ khí Việt nam, Tạp chí Mẹ và bé,… và rất nhiều tạp chí khác.

- Tự hào thứ ba là những người viết tạp chí, đặc biệt là các tạp chí chuyên ngành sâu là cán bộ KH&CN, nhà khoa học chuyên sâu rất có uy tín, là những giáo sư, tiến sĩ, tiến sĩ khoa học, viện sĩ... Hiếm có tổ chức nào lại có được đội ngũ đông đảo và uy tín như vậy.

Từ những điều tự hào trên đã tạo nên uy tín của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam nói chung và của Liên hiệp Hội Việt Nam nói riêng. Từ đó, đã góp phần tạo nên uy tín của nền KH&CN nước nhà, tạo nên hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè thế giới.

2) Hai là, một số băn khoăn, cần rút kinh nghiệm, giải pháp phát triển trong thời gian tới

- Thứ nhất, trong rừng hoa những báo tốt, tạp chí tốt, có thương hiệu trong nước và quốc tế về tính khoa học hoặc là sự yêu mến của bạn đọc thì không ít tạp chí của chúng ta hoạt động rất khó khăn, sự tồn tại của của các tạp chí đó phải cần một sự nỗ lực phi thường.

- Thứ hai, dù ít nhưng vẫn còn có tình trạng một số báo, tạp chí, trang mạng điện tử chưa tập trung hoạt động chính của mình là phát triển KH&CN, giáo dục và đào tạo, tư vấn phản biện và giám định xã hội, chuyển giao công nghệ mà lo những việc “tay trái” không phải nghề, chưa phù hợp với tôn chỉ mục đích, có phần làm ảnh hưởng đến uy tín của báo, của tạp chí, tiếp đến là ảnh hướng tới tổ chức KH&CN chủ quản, đến Liên hiệp Hội Việt Nam, nói rộng ra là ảnh hưởng đến đội ngũ KH&CN Việt Nam. Tôi đã không ít lần được các Đồng chí lãnh đạo nhắc nhở.

- Thứ ba, là người trong một mái nhà Liên hiệp Hội Việt Nam, nhưng lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, lãnh đạo các Ban của Liên hiệp Hội Việt Nam biết về các tạp chí còn ít, thể hiện sự quan tâm như vậy là chưa nhiều, chưa như mong muốn, chưa có sự động viên, khuyến khích, tôn vinh kịp thời; đồng thời chưa có những tìm hiểu nhắc nhở một cách thấu tình hợp lý, có thuyết phục cao đối với các đơn vị cần nhắc nhở, các giải pháp và hình thức xử lý chưa phù hợp.

- Thứ tư, là bất cứ một tổ chức nào muốn hoạt động tốt đều phải có được sự hướng dẫn định hướng hoạt động trên cơ sở cố gắng hết sức của bản thân. Liên hiệp Hội Việt Nam chịu trách nhiệm trước Ban Bí thư về mọi hoạt động của hệ thống, trong đó có hoạt động báo chí.

- Thứ năm, hạ tầng yếu kém của Liên hiệp Hội Việt Nam, nhất là về cơ sở vật chất, kỹ thuật, đặc biệt là về hạ tầng CNTT rất yếu kém, chưa thể đáp ứng được yêu cầu cao và theo kịp với thực tiễn.

3) Ba là, Một số giải pháp thúc đẩy hoạt động báo chí của Liên hiệp Hội Việt Nam

Bên cạnh những giải pháp mà 10 đồng chí, quý vị đã nêu, đã phát biểu, ý kiến đ/c Nguyễn Quyết Chiến đã trình bày thì lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu một cách hợp lý nhất, tôi xin nhấn mạnh một số nội dung sau:

- Thứ nhất, cần thiết lập, củng cố mối quan hệ gắn bó giữa các báo, các tạp chí, các trang thông tin điện tử với các tổ chức là các Ban chuyên môn của Liên hiệp Hội Việt Nam, với lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, với các Bộ, ngành liên quan.

Trong cùng một tổ chức, một hệ thống, nếu không có được sự gắn bó với nhau, thương yêu nhau, giúp đỡ nhau, không hiểu lẫn nhau, nghĩa là trở thành “người dưng nước lã” thì sẽ không cách nào cùng nhau, giúp nhau, hỗ trợ nhau cùng tiến bộ được. Tôi đề nghị Ban TC&CSH chủ trì cùng Ban TT&PBKT của Liên hiệp Hội Việt Nam tham mưu giúp lãnh đạo, thường trực Đoàn Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam xây dựng mối quan hệ này bằng các văn bản cụ thể.

- Thứ hai, giải pháp định hướng hoạt động.

Liên hiệp Hội Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam, do đó bên cạnh các báo, tạp chí, trang thông tin hoạt động theo điều lệ, tôn chỉ mục đích của mình thì phải thường xuyên được cập nhật đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các định hướng lớn của Liên hiệp Hội Việt Nam. Nội dung này thuộc về Thường trực Đoàn Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam mà chưa được triển khai thường xuyên, sắp tới cần phải làm tốt hơn và thường xuyên hơn nữa. Tôi đề nghị Ban TT&PBKT chủ trì kiến nghị với Thường trực Đoàn Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam cách làm để hàng tháng các báo, tạp chí, trang tin có được các thông báo về những định hướng quan trọng đối với báo - chí.

- Thứ ba, giải pháp tôn vinh.

Cần chú trọng hơn nữa hoạt động tôn vinh những báo, tạp chí, trang tin điện tử có nhiều thành tích bằng các hình thức phù hợp. Đơn vị, cá nhân được tôn vinh đó là niềm tự hào của cá nhân, tổ chức đó. Có tự hào là có điểm tựa, để các báo - chí phát huy và phát triển.

Liên hiệp Hội Việt Nam và bản thân từng báo, từng tạp chí, từng trang tin và cá nhân thực hiện việc đó ai cũng muốn được tôn vinh để có điểm tự mà tự hào, mà phát triển. Việc này chưa làm tốt thì phải làm, và làm tốt hơn nữa. Tôi giao Ban TC&CSH và Ban TT&PBKT phối hợp trình lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam phương án để làm tốt hoạt động này hơn nữa.

- Thứ tư, giải pháp về kiểm tra, giám sát và uốn nắn.

Đây là giải pháp tôi và các đồng chí không ai muốn mình nằm trong đó, nhưng mà phải có. Bên cạnh hoạt động để phát triển thì việc giám sát và kiểm tra cũng cần, và là những việc cần làm thường xuyên. Đối với báo, tạp chí chưa thực sự theo đúng tôn chỉ mục đích, chưa vì sự phát triển KH&CN và vì đội ngũ trí thức KH&CN, vì sự ổn định xã hội thì cần được nhắc nhở. Có thể đấy là do vô tình nhưng cũng có thể là hữu ý. Do đó công tác kiểm tra, giám sát, nhắc nhở là vô cùng quan trọng.

Cố ý có nghĩa là có thể không hiểu, hoặc cố tình không hiểu, do đó phải nhắc nhở 1 lần, 2 lần, 3 lần. Đến lần thứ 4 nghĩa là không còn muốn nằm trong tổ chức của mình, trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam nữa. Các đồng chí là các tổ chức tự chủ, tự chịu trách nhiệm, vì thế không ai có quyền ép phải nằm trong hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam. Tôi phân công Ban TC&CSH, Ban TT&PBKT phối hợp với các ban đề xuất giải pháp thật cụ thể để thực hiện. Không thể để các đơn vị không còn muốn nằm trong hệ thống của Liên hiệp Hội Việt Nam mà vẫn bắt họ ở lại trong hệ thống.

- Thứ năm, giải pháp bạn đọc

Đối với bất kỳ tờ báo nào, tạp chí nào, trang tin nào mà không có bạn đọc, nghĩa là không có thị trường, mà đã không có thị trường thì không thể phát triển được. Đầu tiên phải là bạn đọc của hệ thống, chúng ta có 3,7 triệu hội viên trong toàn quốc; vì vậy, tôi kêu gọi mọi người hãy quan tâm tới các báo, tạp chí, trang thông tin điện tử của Liên hiệp Hội Việt Nam. Mỗi người hãy tìm, hãy đọc, hãy dành 30 phút đến 1 tiếng để xem báo, tạp chí, trang tin của chúng ta, có như vậy thì báo - chí, trang tin của chúng ta sẽ phát triển. Việc làm đó chính là thể hiện tình yêu của các quý vị với Liên hiệp Hội Việt Nam.

Kính thưa các quý vị,

Như vậy, bên cạnh 7 giải pháp trong dự thảo báo cáo mà đ/c Tổng thư ký Nguyễn Quyết Chiến trình bày, tôi đã có nhấn mạnh 5 giải pháp lớn; đặc biệt là chúng tôi sẽ nghiêm túc tiếp thu tất cả các ý kiến góp ý của quý vị đại biểu. Chúng tôi sẽ tập hợp hoàn chỉnh báo cáo để gửi Ban Tuyên giáo Trung ương, chuẩn bị cho buổi làm việc sắp tới giữa Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo Việt Nam với Đảng đoàn, Lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam. Tôi tin tưởng rằng, báo chí của chúng ta sẽ phát triển mạnh mẽ, đúng hướng trong thời gian tới.

Chúc các đồng chí sức khỏe, hạnh phúc và thành công.

Xin trân trọng cám ơn!