CÔNG BỐ KẾT QUẢ ĐIỀU TRA VỀ SỰ THAM GIA CỦA THANH NIÊN TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN NĂM 2026
- Chủ nhật - 27/09/2026 11:48
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Cuối tháng 9/2026, Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam công bố kết quả cuộc điều tra về sự tham gia của thanh niên trong phát triển kinh tế tư nhân năm 2026. Nghiên cứu được triển khai tại Hải Phòng, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh với 600 thanh niên đang làm việc trong khu vực kinh tế tư nhân và 150 sinh viên. Cuộc điều tra tập trung vào thực trạng việc làm và kinh doanh, dự định khởi nghiệp, khó khăn, mức độ tiếp cận chính sách, nhu cầu hỗ trợ và định hướng gắn bó của người trẻ với khu vực kinh tế tư nhân.
Nguồn: Báo Điện tử Chính phủ
Thông tin về cuộc điều tra
Cuộc điều tra do Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học thực hiện năm 2026, chịu trách nhiệm TS. Đặng Vũ Cảnh Linh. Dữ liệu gồm 600 thanh niên đang làm việc trong khu vực kinh tế tư nhân và 150 sinh viên tại Hải Phòng, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. Các tỷ lệ được tính theo số người trả lời hợp lệ của từng biến. Báo cáo sử dụng một số nguồn chính thức và nghiên cứu bên ngoài để đặt kết quả trong bối cảnh rộng hơn, nhưng các kết luận định lượng của cuộc điều tra được rút ra từ bộ dữ liệu khảo sát nêu trên.
Mẫu được lựa chọn theo phương pháp nhiều bước, kết hợp chọn địa bàn có chủ đích với lựa chọn đối tượng trong các nhóm đã xác định. Nhóm nghiên cứu phối hợp với Tỉnh đoàn, Thành đoàn và các cấp bộ Đoàn tại địa phương để tiếp cận mẫu, bảo đảm sự hiện diện của thanh niên ở khu vực phường, đô thị và xã, nông thôn, đồng thời bao quát các nhóm làm việc trong doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp thương mại - dịch vụ, kinh tế hộ gia đình và lao động tự do. Do đặc điểm thiết kế mẫu và phạm vi ba địa bàn, các kết quả được sử dụng chủ yếu để mô tả và so sánh các nhóm khảo sát, không suy rộng cơ học cho toàn bộ thanh niên Việt Nam.
Các số liệu khi trích dẫn cần ghi rõ nguồn: Đặng Vũ Cảnh Linh (2026), “Điều tra về sự tham gia của thanh niên trong phát triển kinh tế tư nhân”, Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học - Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.
Những phát hiện nổi bật từ cuộc điều tra
Khu vực kinh tế tư nhân là không gian việc làm dễ lựa chọn và năng động của thanh niên. Có 79,7% thanh niên trong mẫu làm công ăn lương trong doanh nghiệp tư nhân. Nhân viên hoặc chuyên viên chiếm 44,5% và lao động phổ thông chiếm 35,4%. Điều này cho thấy khi bàn về vai trò của thanh niên trong kinh tế tư nhân, cần nhìn rộng hơn câu chuyện khởi nghiệp và quan tâm đầy đủ đến chất lượng việc làm, thu nhập, kỹ năng và cơ hội phát triển nghề nghiệp.
Thanh niên đang có những đóng góp tích cực vào năng suất lao động. Có 79,4% thanh niên cho rằng đóng góp nổi bật của mình là làm việc chăm chỉ, có trách nhiệm và 50,2% thanh niên góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả công việc. Trong khi đó, 18,6% đề xuất sáng kiến, 14,3% tham gia ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và 10,2% phát triển sản phẩm hoặc dịch vụ mới.
Môi trường lao động tương đổi ổn định nhưng áp lực và thu nhập chưa tạo nên tích lỹ cao. Có 53,9% thanh niên đánh giá công việc hoặc hoạt động kinh doanh hiện tại ổn định hoặc rất ổn định. Tuy nhiên, 43,6% vẫn nêu áp lực công việc cao và 39,2% cho rằng thu nhập chưa ổn định. Điều kiện được thanh niên ưu tiên nhất để gắn bó lâu dài với khu vực tư nhân là thu nhập ổn định, đủ sống và có tích lũy, với 66,9% lựa chọn.
Sinh viên đến với khu vực tư nhân sớm, thông qua việc làm thêm. Có 85,3% sinh viên đã hoặc đang từng làm thêm. Công việc phổ biến nhất là nhà hàng, quán ăn, cà phê, lưu trú với 28,0%, bán hàng với 22,7% và gia sư hoặc trợ giảng với 19,3%. Tuy nhiên, việc làm thêm liên quan trực tiếp tới ngành học mới đạt 9,3% và công việc CNTT hoặc lập trình chỉ 1,3%.
Khởi nghiệp được nhiều sinh viên kỳ vọng, tuy nhiên mức cam kết chắc chắn còn thấp. Có 72,7% sinh viên cho biết có cân nhắc nhưng chưa xác định rõ việc khởi nghiệp hoặc tự kinh doanh, 16,0% chắc chắn sẽ khởi nghiệp và 11,3% chắc chắn không. Trong quá trình chuẩn bị, 59,4% đã tìm hiểu thị trường và khách hàng, nhưng chỉ 26,3% thử nghiệm sản phẩm hoặc dịch vụ và 21,1% kinh doanh thử trên mạng xã hội hoặc sàn thương mại điện tử.
Doanh nghiệp khỏi nghiệp thanh niên được nhìn nhận mạnh về tốc độ, công nghệ và đổi mới nhưng yếu ở quản trị và vốn. Thanh niên đang đi làm đánh giá cao khả năng nhanh nhạy nắm bắt xu hướng của doanh nghiệp trẻ với 69,0%, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và AI với 52,8%. Ngược lại, 62,1% cho rằng doanh nghiệp trẻ thiếu kinh nghiệm quản lý, điều hành và 42,8% cho rằng hạn chế về vốn, tài sản và tiếp cận tín dụng. Ở sinh viên, các tỷ lệ tương ứng là 66,2% và 60,2%.
Tỷ lệ thanh niên tiếp cận chính sách còn thấp. Có 70,8% thanh niên đang đi làm và 64,7% sinh viên mới dừng ở mức không biết hoặc đã nghe nhưng chưa rõ các chính sách, chương trình hỗ trợ. Có 47,1% thanh niên đang đi làm và 38,0% sinh viên chưa từng tiếp cận chương trình hỗ trợ nào. Lý do phổ biến nhất của nhóm chưa tiếp cận là không biết thông tin.
Nhu cầu hỗ trợ nổi bật là kỹ năng nghề, vốn và sự kết nối. Đào tạo nghề, nâng cao tay nghề được 53,2% thanh niên đang đi làm và 54,7% sinh viên lựa chọn. Nhu cầu vay vốn, tiếp cận tín dụng lần lượt là 52,5% và 42,7%. Thanh niên đang đi làm mong Đoàn, Hội cung cấp thông tin chính sách nhiều nhất với 58,6%, trong khi sinh viên mong được kết nối với doanh nhân, chuyên gia và nhà đầu tư nhiều nhất với 48,7%.
Một số hàm ý chính sách từ kết quả điều tra
Một là, chính sách phát triển thanh niên trong kinh tế tư nhân cần đồng thời hỗ trợ hai vị thế: người lao động và người làm chủ. Với số đông thanh niên đang làm công, cần tập trung vào chất lượng việc làm, kỹ năng nghề, thu nhập, thăng tiến, phúc lợi và quyền lợi lao động. Với nhóm khởi nghiệp và doanh nghiệp trẻ, hỗ trợ cần kết hợp vốn, quản trị, pháp lý, công nghệ, cố vấn và thị trường.
Hai là, cần rút ngắn khoảng cách chừ chính sách đến tiếp cận chính sách Các đầu mối hỗ trợ phải giúp người trẻ biết chính sách nào phù hợp với mình, điều kiện tham gia ra sao và có thể tiếp cận ở đâu. Có thể nghiên cứu cơ chế “một cửa hỗ trợ thanh niên phát triển kinh tế tư nhân” để tiếp nhận nhu cầu và định tuyến tới đúng nguồn lực.
Bốn là, hỗ trợ khởi nghiệp phải chuyển từ phong trào sang đồng hành thanh niên, phát triển doanh nghiệp. Bên cạnh cuộc thi và ngày hội khởi nghiệp, cần tăng cố vấn, thử nghiệm sản phẩm, kiểm chứng thị trường, hỗ trợ kỹ thuật, pháp lý, kế toán, quản trị tài chính, tiếp cận vốn và kết nối thị trường. Những doanh nghiệp trẻ thành công nên được sử dụng như nguồn học tập thực tế, chia sẻ cả kinh nghiệm thành công và thất bại.